Có con từ... bụng người khác, phải làm sao?

Có phải mang thai hộ là tinh trùng của người chồng được đi "du lịch" như nhiều người vẫn nghĩ?

ThS-BS Vương Thị Ngọc Lan, giảng viên Đại học Y dược TP HCM, đánh giá việc cho phép mang thai hộ sẽ mở ra cánh cửa hy vọng cho những trường hợp hiếm muộn đặc biệt ở Việt Nam.

Bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan kể cách đây 2 năm, có một phụ nữ tìm đến với mong muốn nhận được sự giúp đỡ để có một đứa con. Chị kể mình bị biến chứng khi sinh và đứa nhỏ đã mất, chị thì bị cắt bỏ tử cung và phải nằm hôn mê 3 tuần trong bệnh viện.

Đã 3 năm trôi qua sau sự việc đau lòng và gia đình chồng cũng không nhắc gì đến chuyện có cháu nhưng tự bản thân chị cảm thấy rất áp lực vì chồng là con duy nhất trong gia đình. Lúc đó, việc mang thai hộ chưa được cho phép ở VN, còn việc ra nước ngoài thực hiện thì khả năng tài chính của chị lại không cho phép.

Mang thai hộ dựa trên kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm
 
BS Lan cho biết trong quá trình thăm khám và điều trị của mình, chị nhận ra rất nhiều người muốn được làm mẹ, muốn được mang thai đứa con của mình nhưng chỉ vì hoàn cảnh đặc biệt mà phải nhờ đến sự giúp đỡ của người khác.

“Tôi nghĩ chỉ một số ít trường hợp cần nhờ đến kỹ thuật mang thai hộ khi hoàn cảnh bắt buộc chứ không phải vì thích mà lạm dụng như nhiều người lo ngại”, BS Lan đánh giá. Bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan cho biết việc cho phép mang thai hộ sẽ là lối ra cho những người có hoàn cảnh như người phụ nữ trong câu chuyện trên.

Một công đoạn thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm tại Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM): đưa phôi vào máy hạ nhiệt độ xuống -150OC - Ảnh: T.T.D. 

Cụ thể ở ba nhóm đối tượng cần nhờ đến sự can thiệp của kỹ thuật mang thai hộ, theo BS Lan là: những người bị dị tật bẩm sinh không có tử cung, những người phải cắt tử cung vì tai biến sản khoa và những người mắc các bệnh lý nội khoa, được chỉ định không nên mang thai.

ThS-BS Hồ Mạnh Tường, thư ký Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh TP HCM, nhận định: “Đây là một biểu hiện rất tích cực của những nhà làm luật trong thời gian qua”.

Nhiều phụ nữ hiếm muộn rất mong có người mang thai hộ để có được một đứa con - Ảnh: Thuận Thắng 

BS Hồ Mạnh Tường và BS Vương Thị Ngọc Lan cho rằng kỹ thuật mang thai hộ dựa trên kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.

BS Vương Thị Ngọc Lan cho biết khi mang thai hộ thì noãn là của người vợ, tinh trùng là của người chồng, thụ tinh xong thì đưa phôi vào cơ thể người mang thai hộ. “Về kỹ thuật thì không có gì phức tạp”, BS Tường nhận định.

Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu - phó chủ tịch Đoàn luật sư TP HCM, các văn bản dưới luật phải quy định rõ về mặt pháp lý, tâm lý, y tế cho những người mang thai hộ để tránh những tranh chấp sau này.

Có thể đối diện với nguy cơ tranh chấp con
 
“Có thể có những nguy cơ tiềm ẩn đối với người mang thai hộ”, BS Vương Thị Ngọc Lan đánh giá. BS Lan đưa ra những tình huống như người mang thai hộ gặp biến chứng sau sinh và phải cắt bỏ tử cung, như vậy người này không thể có con sau đó nữa.

“Và có thể họ lại trở thành một đối tượng cần mang thai hộ”, BS Lan nói. Tuy nhiên, BS Lan cho rằng những tình huống, những nguy cơ như vậy tuy không nhiều nhưng cũng có khả năng xảy ra.Những cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ cũng có thể đối diện với nguy cơ tranh chấp con nếu người mang thai hộ không thể có con sau khi sinh con hộ và muốn nhận lại đứa con mình sinh ra.

Lúc này đứa trẻ sẽ đứng giữa sự tranh chấp bởi giấy chứng sinh của bệnh viện là tên người mang thai hộ nhưng ADN của bé lại thuộc về một cặp vợ chồng khác.

Đăng ký khám bệnh tại khoa hiếm muộn Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM) - Ảnh: Hữu Khoa 

Theo BS Ngọc Lan, những thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế cần phải cụ thể hóa những vấn đề này để tránh các tranh chấp có thể xảy ra.

Những cặp vợ chồng và những người mang thai hộ cần tìm hiểu kỹ về việc mình sẽ làm ở cả góc độ y khoa và pháp luật. Đó là lời khuyên của BS Hồ Mạnh Tường. “Nên tìm hiểu kỹ trước khi thực hiện sẽ tránh được các nguy cơ có thể xảy ra”, BS Tường nói.

Đàn ông cũng bị... ung thư vú

Công bố mới đây của Bệnh viện Ung Bướu TP HCM cho thấy nam giới bị ung thư vú khi được phát hiện thì gần 74% đã ở giai đoạn II, III

Lâu nay, nhiều người cứ nghĩ ung thư vú chỉ có ở phụ nữ mà quên rằng ngày càng nhiều người trong giới mày râu mắc phải loại bệnh này với mức độ nguy hiểm cao hơn nhiều.
 
Nguy cơ cao nhất ở nhóm tuổi 50-60
 
Cách đây gần một năm, ông N.V.L (52 tuổi, ngụ Đồng Tháp) bị cái u ngay núm vú, không cảm thấy đau. Nghĩ là bệnh xoàng nên ông không đi khám. Gần đây, cái u nhô ra càng lớn, trong khi núm vú lại thụt vào trong. Bắt đầu lo sợ, ông L. lên TP HCM khám và được các bác sĩ xác định bị ung thư vú.
Cầm kết quả, vợ ông, bà L.T.T, như bị hoa mắt và nghĩ chắc bác sĩ ghi nhầm chứ “đàn ông ai lại mắc bệnh này”. Bà quay lại chỗ khám, hỏi đi hỏi lại bác sĩ thì câu trả lời vẫn không thay đổi: Chồng bà bị ung thư vú 100% và bệnh đã sang giai đoạn II!

Người dân đến khám bệnh tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM 

 

Ông L. là trường hợp điển hình về việc nam giới trung niên, lớn tuổi mắc loại bệnh thường gặp ở phụ nữ này. TS-BS Bùi Chí Viết, Trưởng Khoa Ngoại 2 Bệnh viện Ung Bướu TP HCM kiêm Trưởng Bộ môn Phẫu thuật thực hành Trường ĐH Y Dược TP, cho biết bằng chứng giải phẫu bệnh cho thấy có trường hợp nam giới tuổi đời chỉ mới 25 cũng bị ung thư vú. Ghi nhận tại Bệnh viện Ung Bướu TP vài năm gần đây cho thấy số bệnh nhân nam giới mắc ung thư vú đến khám và điều trị là 27 ca.

Theo các chuyên gia, con số 27 ca chưa phản ánh đúng thực tế vì Việt Nam chưa có chương trình tầm soát bệnh ung thư vú ở nam giới. Lâu nay, khi nói đến ung thư vú, nhiều người thường nghĩ chỉ phụ nữ mới mắc còn nam giới thì không. Song, các nghiên cứu cho thấy tỉ lệ ung thư vú ở đàn ông có xu hướng gia tăng và mức độ nguy hiểm cao hơn so với phụ nữ. Độ tuổi trung bình mắc ung thư vú ở nam giới nhiều nhất là nhóm 50-60.

Đi khám ngay khi thấy dấu hiệu lạ
 
Theo bác sĩ Phạm Hùng Cường, Khoa Ngoại 2 Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, ung thư vú xảy ra ở cả nam và nữ. Nguy cơ mắc ung thư vú ở nữ cao gấp 100 lần đàn ông nhưng điều đó không có nghĩa là các quý ông hoàn toàn được “miễn nhiễm”.

Theo TS-BS Bùi Chí Viết, do ít hiểu biết về triệu chứng và thờ ơ với sức khỏe bản thân nên hầu hết bệnh nhân nam giới thường đến khám, điều trị muộn. Bệnh diễn tiến âm thầm, không gây đau nhức. Kết quả nghiên cứu về ung thư vú nam giới do Bệnh viện Ung Bướu TP thực hiện và công bố mới đây chỉ ra rằng gần 74% phát hiện bệnh khi ở giai đoạn II, III; gần 41% bất thường núm vú; hơn 85% bướu vú không đau và gần 59% bất thường vùng da trên bướu vú. “Ung thư ở một nơi dễ phát hiện như thế nhưng bệnh nhân lại không biết để được can thiệp y khoa sớm” - bác sĩ Viết lo ngại.

Các chuyên gia ung thư cho biết do quá chủ quan về bệnh nên ít đàn ông nào tầm soát vú trong các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đến khi xảy ra các triệu chứng thì bệnh đã chuyển sang giai đoạn trễ, thậm chí di căn đến xương, gan, não, phổi… Dù ít có nguy cơ hơn phụ nữ nhưng khi đã mắc ung thư vú thì tỉ lệ tử vong ở nam giới lại rất cao. Hiệu quả điều trị loại ung thư này phụ thuộc vào việc phát hiện sớm hay muộn.

Để phòng ngừa bệnh, các bác sĩ khuyên nên thường xuyên vệ sinh sạch sẽ vùng ngực, hình thành thói quen đi khám sức khỏe định kỳ. Lưu ý những thay đổi bất thường trên cơ thể, đặc biệt là xung quanh ngực. Nếu xuất hiện tình trạng đau cục bộ hoặc đau toàn vùng ngực, ngực sưng tấy nhưng không có cảm giác đau đớn, núm vú lõm vào trong hoặc có chất gì đó tiết ra từ vú thì cần lập tức đi khám để được chẩn đoán định bệnh.

Tiết lộ tư thế quan hệ tình dục nguy hiểm nhất

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra rằng tư thế quan hệ tình dục “phụ nữ ở trên” (cowgirl) là nguyên nhân gây ra hơn một nửa các trường hợp gãy dương vật khi quan hệ.

Báo Anh Telegraph cho rằng có thể tư thế “cách mạng trong phòng ngủ” này giúp giải phóng phụ nữ khỏi lối quan hệ tình dục nhàm nhán nhưng lại khiến đàn ông phải trả giá bằng sự đau đớn. Xếp sau “cowgirl” là tư thế “doggy” - nguyên nhân 29% các ca gãy dương vật. Ngược lại, tư thế “đàn ông ở trên” (man on top) truyền thống chỉ chịu trách nhiệm cho 21% các tai nạn phòng the. 

Ảnh: Telegraph 

Để thực hiện nghiên cứu, các bác sĩ và học giả tìm kiếm lại hồ sơ bệnh án và phỏng vấn những bệnh nhân từng nhập viện cấp cứu vì gãy” của quý” trong 13 năm trở lại đây tại 3 bệnh viện ở Campinas, thành phố 3 triệu dân ở Brazil. Theo đó, các nhà nghiên cứu tìm thấy 44 trường hợp đã nhập viện do gãy “của quý”, 42 trường hợp đã được khám, chụp X-quang và phẫu thuật. 

Trong số này, có 28 người chấn thương do quan hệ dị tính, 4 người quan hệ đồng giới, 6 người “tự sướng” và 4 người gãy “không rõ lý do”. Một nửa trong số các bệnh nhân cho biết họ nghe một tiếng “rắc” trước khi trải qua cơn đau, một số xảy ra tình trạng sưng to, đau nhức. Độ tuổi trung bình của những người này là 34, có người do xấu hổ đã đợi đến 6 giờ sau khi tai nạn xảy ra mới đến bệnh viện.

Sau khi tìm hiểu nguyên nhân, nhóm nghiên cứu kết luận: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy “phụ nữ ở trên” là vị trí quan hệ tình dục mang lại rủi ro nhất liên quan đến tai nạn gãy dương vật”. 

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Advances in Urology viết: “Giả thuyết của chúng tôi là khi ở trên, phụ nữ thường kiểm soát chuyển động, toàn bộ trọng lượng cơ thể của mình tác động lên “súng” đang cương cứng, nên không thể sửa chữa kịp thời khi thâm nhập không đúng, bởi trong các tai nạn, người phụ nữ không thấy đau đớn”. 

Tư thế quan hệ truyền thống ít gây nguy hiểm. Ảnh: Independent 

Theo đó, nếu ngược lại, khi người đàn ông ở trên, họ kiểm soát mọi thứ, có cơ hội ngăn chặn sự thâm nhập sai lầm để phòng ngừa việc gây đau đớn, tai nạn. 

Các tác giả nghiên cứu cho biết gãy dương vật là tai nạn tương đối phổ biến hiện nay. Bệnh nhân bị tai nạn thường sợ hãi, bối rối nên chậm trễ đến bệnh viện, dẫn đến suy giảm chứng năng tình dục. “Qua việc xem xét hầu hết các bệnh án và ghi lại thông tin thực tế từ bệnh nhân, chúng tôi thấy nguyên nhân chính của tai nạn này chủ yếu do sai tư thế trong phòng the, rất ít trường hợp tai nạn do các yếu tố xã hội.

Cẩn trọng với thuốc phá thai

Phá thai sai phác đồ và không được kiểm soát đúng theo quy trình có thể dẫn đến nhiều ca biến chứng nguy hiểm

Sau những ồn ào về các tai biến trong quá trình nạo hút thai tại các cơ sở “chui”, nhiều người bắt đầu tìm đến cơ sở y tế chính thống để thực hiện thủ thuật này. Tuy nhiên, khi biện pháp phá thai nội khoa (phá thai bằng thuốc) ngày một phổ biến, các bệnh viện (BV) chuyên khoa phụ sản lại phải tiếp nhận những ca gặp biến chứng do phá thai bằng thuốc nhưng sai phác đồ. Nhiều nạn nhân cho biết họ đã tự tìm cách giải quyết bằng một số thuốc; cũng có người đã tìm đến các phòng khám mà chính họ cũng không rõ có được phép phá thai hay không, với suy nghĩ “uống thuốc thôi chứ có mổ xẻ gì mà nguy hiểm”.

Quy định nghiêm ngặt
 
Phương pháp đình chỉ thai kỳ mà nhiều người tin rằng cực kỳ an toàn vì không phải lên bàn thủ thuật, không phải đối diện với các dụng cụ nạo hút thực ra vẫn được quy định rất nghiêm ngặt. Tháng 12 vừa qua, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) có văn bản gửi các cơ sở y tế, đề cập tới Misoprostol, 1 trong 2 loại thuốc thường dùng trong phác đồ phá thai nội khoa, được thế giới khuyến cáo chỉ nên dùng trong phá thai từ 7 tuần tuổi trở xuống. Phá thai nội khoa ở những tuần thai lớn hơn cần được thực hiện ở BV tuyến tỉnh trở lên với các điều kiện nhất định. Hướng dẫn quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản của Bộ Y tế quy định: BV tuyến trung ương được phép phá thai bằng thuốc cho người mang thai đến 9 tuần, tuyến tỉnh, thành là 8 tuần, tuyến quận, huyện là 7 tuần. Các phác đồ đặc biệt khác dành cho thai to thường chỉ được thực hiện hạn chế ở một số BV tuyến tỉnh, thành, trung ương. Một số ít phòng khám sản phụ khoa cũng được thực hiện thủ thuật này cho thai 6 tuần trở xuống nhưng phải hội đủ điều kiện về cơ sở vật chất, có bác sĩ (BS) thành thạo về phá thai ngoại khoa và phá thai nội khoa.

Theo nhiều chuyên gia, việc uống thuốc dù được thực hiện đúng cách, đúng nơi, vẫn có các nguy cơ như mọi thủ thuật nạo hút thai khác. “Phá thai dù là ngoại khoa hay nội khoa cũng đều là phá thai” - BS Nguyễn Ngọc Thông, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP HCM, khẳng định.
Theo ông, phá thai bằng thuốc có ưu điểm là kín đáo, tế nhị, giúp phụ nữ bớt lo sợ, ngại ngùng khi bước lên bàn thủ thuật; quá trình phá thai không chịu tác động bởi ngoại lực nên hạn chế được một số biến chứng… Tuy nhiên, họ vẫn phải chịu cơn đau sẩy thai tự nhiên, có thể ra máu nhiều ngày hơn so với hút thai; và nếu không tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ, hướng dẫn sử dụng, theo dõi sau uống, nghỉ ngơi hợp lý… thì vẫn có thể dẫn đến những biến chứng như mất máu nhiều, sót nhau mà không được phát hiện, phá thai thất bại và phải hút lại…

Tư vấn về đình chỉ thai nghén tại Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn 

 

Sai phác đồ, gặp biến chứng
 
Tại các cơ sở y tế, phá thai nội khoa thường được thực hiện bằng phác đồ phối hợp gồm 1 viên Mifepristone và 2 viên Misoprostol, một loại làm thai ngưng phát triển và một loại giúp tử cung co bóp đẩy thai ra ngoài, được sử dụng cách nhau 48 giờ. Trong khi Mifepristone được quản lý chặt chẽ và chỉ phân phối cho các cơ sở được phép thực hiện thủ thuật này thì Misoprostol lại không khó kiếm ngoài thị trường. “Misoprostol còn được dùng trong điều trị băng huyết sau sinh và một số vấn đề viêm loét dạ dày, có thể tìm tại các nhà thuốc BV và bán theo toa BS” - BS Dương Phương Mai, Phó Giám đốc y khoa của BV Phụ sản Quốc tế Sài Gòn, cho biết.

Đó cũng là lý do các trường hợp gặp biến chứng vì phá thai nội khoa phải nhập viện, nạn nhân thường đem theo một toa thuốc phá thai không đúng phác đồ, chỉ dùng Misoprostol. “Tôi đi phá thai thì người ta cho 8 viên Misoprostol chia trong mấy ngày liền, mỗi ngày 2 viên liên tục, uống vào thì bụng cứ đau âm ỉ, gần 2 tuần vẫn ra máu rỉ rả nên phải đi khám. Vào BV, người ta nói uống vậy thì chết. Từ nay chừa luôn cái phòng khám gần nhà…” - người có nickname anhsangp… than thở trên một diễn đàn dành cho phụ nữ. Nhiều phụ nữ khi vào viện đã bị cho dùng hàng chục viên này nhưng việc phá thai vẫn không hiệu quả.

Theo BS Mai, việc dùng sai phác đồ, quá liều có thể dẫn tới sẩy thai không hoàn toàn, đau bụng và ra huyết nhiều, kéo dài, thậm chí là băng huyết, đe dọa tính mạng và khả năng làm mẹ sau này. Với loại thuốc này, nếu uống 10 viên trong ngày thì có thể bị ngộ độc. Trong trường hợp thai sẩy không hoàn toàn hay sót nhau mà không vào BV để giải quyết kịp thì có thể dẫn đến nhiễm trùng, viêm vùng chậu, buồng trứng...

Nước ngọt có gaz khiến bé gái dậy thì sớm

Khảo sát của các nhà khoa học Mỹ thuộc Học viện Y tế công Harvard mới được công bố trên tạp chí Human Reproduction cho thấy những thiếu nữ dùng nhiều nước ngọt có gaz nhiều khả năng dậy thì sớm hơn các bạn cùng trang lứa ít dùng thức uống này.

Các nhà khoa học đã khảo sát trên 5.600 thiếu nữ từ 9 đến 14 tuổi và phát hiện nhóm dùng 1,5 suất nước ngọt mỗi ngày có kinh nguyệt lần đầu tiên sớm hơn bình quân 2,7 tháng so với nhóm dùng 2 suất nước ngọt hoặc ít hơn mỗi tuần (ở độ tuổi trung bình lần lượt là 12,8 và 13 tuổi).

Nước ngọt có thể khiến bé gái bắt đầu có kinh nguyệt sớm Ảnh: AP 

 

Hiện tượng có kinh nguyệt sớm (dậy thì sớm) làm tăng nguy cơ bị trầm cảm ở tuổi thiếu niên và ung thư vú ở tuổi trưởng thành. Nước ngọt có gaz chứa nhiều đường sucrose, glucose hoặc xi-rô bắp từng bị xem là thức uống không lành mạnh cho trẻ em và cả người lớn. Hơn nữa, nước ngọt thường có chỉ số glycemic cao hơn nước trái cây tự nhiên.

Theo giải thích của các nhà khoa học này, thực phẩm chứa nhiều glycemic thường làm tăng mức insulin trong cơ thể và có khả năng làm tăng sự tiết các hormone sinh dục khiến thiếu nữ có kinh nguyệt sớm. Nhóm nghiên cứu cho rằng nước ngọt có gaz là thức uống nghèo dinh dưỡng và phát hiện của họ nêu thêm lý do không nên dùng dạng thức uống này.